Dünya futbolunda 20 milyar dolarlık ihanet krizi. Infantino’ya isyan sürüyor

FIFA Başkanı Gianni Infantino, Dünya Kupası'nın ticari haklarını özel yatırımcılara satma planını tepkiler üzerine geri çekmek zorunda kaldı. UEFA ve CONCACAF, yaşanan gelişmelerin ardından Infantino'ya olan güvenlerini kaybettiklerini açıklarken bazı futbol yöneticileri istifa çağrısında bulundu.

FIFA Başkanı Gianni Infantino, Dünya Kupası ticari haklarının bir bölümünü özel yatırımcılara satmaya yönelik 4,2 milyar dolarlık planını iptal etmek zorunda kalmasının ardından futbol yönetiminde benzeri görülmemiş bir krizle karşı karşıya.

Avrupa futbolunun yönetim organı UEFA ile Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler Konfederasyonu CONCACAF, dün yaptıkları açıklamalarda Infantino'ya olan güvenlerini kaybettiklerini duyurdu.

Infantino'nun Dünya Kupası ve diğer FIFA organizasyonlarını yönetecek yeni bir şirketin hisselerini özel yatırımcılara satma girişimi, bölgesel konfederasyonların sert tepkisine yol açtı.

Konfederasyon yetkilileri, organizasyonların ticari ve idari geleceğini değiştirebilecek bu hamlede kendilerine danışılmadığını ve süreçten habersiz bırakıldıklarını belirtti.

UEFA, bünyesindeki 55 üye federasyonun hafta başında oy birliğiyle reddettiği planın FIFA tarafından geri çekilmesini "tüm futbolun zaferi" olarak nitelendirirken, FIFA'ya olan güvenin yeniden inşası sürecinin henüz yeni başladığını kaydetti.

UEFA tarafından yapılan açıklamada, "Mevcut FIFA yönetim kurulu yalnızca UEFA'nın değil, futbol ailesinin diğer birçok üyesinin de güvenini kaybetmiştir" ifadeleri yer aldı.

Açıklamada ayrıca, "UEFA; FIFA Başkanı'na futbolun satılık olmadığını gösteren tüm taraftarlara, liglere, kulüplere, oyunculara, bireylere, federasyonlara ve konfederasyonlara, ayrıca çok sayıda başbakana, devlet başkanına ve yorumcuya teşekkür eder" denildi.

Sürecin gizlilik içinde yürütülmesine tepki gösteren UEFA, "Kimliği belirsiz kişilerce hazırlanan, futbola faydası şüpheli ve Hızlandırılmış zaman çizelgelerine sahip gizli planlarla bu şekilde devam edemeyiz. Sorumluları tespit etmeli ve hesap vermelerini sağlamalıyız" açıklamasını yaptı.

CONCACAF ise teklifin yerleşik tüm yönetim süreçlerinin dışında; şeffaflık, danışma ve hukuki süreç ilkeleri gözetilmeden ilerletildiğini belirtti.

CONCACAF açıklamasında, "Bu büyüklükteki bir teklif tesadüfen bu aşamaya gelmez. Bu da futbolu ilk sıraya koymayı bırakan bir yönetim anlayışının tezahürüdür" ifadelerine yer verilirken, Infantino'nun başkanlığıyla kapsamlı bir hesaplaşmanın zorunlu olduğu vurgulandı.

Tepkiler, Mart ayında Fas'ta yapılacak FIFA Kongresi öncesinde Infantino'nun siyasi gücünü sorgulatır hale geldi.

UEFA, Infantino'ya 2016 yılında başkan seçildiğinde verdiği şeffaflık ve FIFA fonlarının üye federasyonlara ait olduğu sözlerini hatırlattı.

UEFA açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Her iki sözde de başarısız oldu. Kendi kurguladığı ve zorla kabul ettirmeye çalıştığı karanlık odalardaki kalitesiz ve saydamlıktan uzak anlaşma, şeffaf olmaktan son derece uzaktı. 5 milyar doları aşan rezervlere rağmen, federasyonların parasını futbolun yararına kullanmayı da başaramadı. UEFA, mevcut FIFA Forward programı aracılığıyla kaynakların dağıtımı için yeni bir yöntem önermek üzere tüm dünyadaki ortakları ve paydaşlarıyla derhal çalışmaya başlayacaktır."

Süreçteki tutum nedeniyle Hollanda Futbol Federasyonu Infantino'ya olan güvenin "temelden sarsıldığını" bildirirken, Almanya Futbol Federasyonu Başkanı Bernd Neuendorf, İsviçreli yöneticinin "şeffaflıktan uzak ve tek taraflı hareket ettiğini" ve sporun çıkarlarını gözetmediğini ifade etti.

İspanya LaLiga Başkanı Javier Tebas da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Infantino'yu istifaya çağırdı.

Teklifin geri çekilmesinin iyi bir haber olduğunu fakat yönetim sorununu çözmediğini savunan Tebas, "Sorun hiçbir zaman tek bir tekliften ibaret değildi. Sorun, gücü tek elde toplayan, denetim mekanizmalarını azaltan ve kararlarından doğrudan etkilenenleri kararsız bırakan yönetim modelidir. Gianni Infantino'nun FIFA'nın başında kalmaması gerektiğine inanıyorum. Dünya futbolunun yönetimini modernleştirmek, kurumsal güvenirliği yeniden kazanmak ve gelecekteki kararları ilgili taraflara danışarak almak için yeni bir liderliğe ihtiyacı var" dedi.

Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri Yönetim Kurulu Başkanı Claudius Schaefer ise İsviçre gazetesi SonntagsZeitung'a yaptığı açıklamada, Infantino'nun konumunun kabul edilemez olduğunu dile getirdi.

53 profesyonel erkek ve kadın futbol ligini temsil eden Schaefer, kilit organların devre dışı bırakıldığı bu tür süreçlerin şirketlerde veya derneklerde tek bir sonucu olacağını ima ederek Infantino'nun görevde kalmasının imkansız hale geldiğini belirtti.

Schaefer, planın ana amacının organizasyon sayısını artırarak üçüncü taraflar için karı azami seviyeye çıkarmak olduğunu, ulusal liglerin takvim yükü nedeniyle buna karşı çıktığını vurguladı.

Diğer yandan Infantino'ya Katar ve Fas'tan destek geldi. Katar, teklifin nitelikli olduğunu ve Infantino'nun çabalarını tamamen desteklediğini bildirirken; Fas Kraliyet Futbol Federasyonu (FRMF) Başkanı Fouzi Lekjaa, kararın geri çekilmesini memnuniyetle karşılamakla birlikte Infantino'ya olan desteğini yineledi.

Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) Başkanı Şeyh Salman bin Ebrahim Al-Khalifa, dün yaptığı açıklamada FIFA'nın geri adım atmasını olumlu karşıladığını duyurdu.

Bahreynli Şeyh Salman, küresel futbolu etkileme potansiyeli bulunan her türlü girişimin konfederasyonlar, FIFA Konseyi, üye federasyonlar ve diğer paydaşlarla zamanında, şeffaf ve anlamlı bir şekilde tartışılması gerektiğini vurguladı.

Cuma günü 47 üyeli AFC adında yapılan açıklamada ise süreçteki protokol ihlalleri "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirilmiş ve FIFA bünyesinde kurumsal reform yapılması çağrısında bulunulmuştu.

Infantino'nun tartışma yaratan planı, FIFA bünyesinde "FIFA Forward Enterprise" (FFE) adıyla 20 milyar dolar değerinde yeni bir ticari şirket kurulmasını öngörüyordu.

JPMorgan değerlendirmelerine dayandırılan planda; yayın hakları, sponsorluklar, bilet satışı, lisanslama ve organizasyon yönetimi bu şirkette toplanacak ve şirketin yüzde 20'ye kadar olan azınlık hissesi özel yatırımcılara satılacaktı.

Plan kapsamında, kararın onaylanması durumunda 211 üye federasyonun her birine 2027-2030 dönemi için 40 milyon dolara kadar kaynak aktarılması vaat ediliyordu.

Bu miktar, 19 Eylül 2026'ya kadar karara katılan federasyonlara verilecek tek seferlik "Fast-Forward" fonu ile gelişim fonunun birleşiminden oluşuyordu.

Infantino'nun üye federasyonlara gönderdiği ve The Times tarafından görülen mektupta, teklifin reddedilmesi halinde federasyonlara 10 milyar dolarlık paket yerine Forward Programı'ndan yaklaşık 10 milyon dolarlık daha düşük bir kaynak ayrılacağı uyarısı yer alıyordu.

Infantino mektubunda, "İlerlemek istemeniz halinde, bu 10 milyar dolarlık paket 1 Ocak 2027 itibarıyla erişilebilir olacak. Karşılığında tek gereken güveninizin devam etmesidir" ifadelerini kullanmıştı.

Planın basına sızmasının ardından İngiltere Futbol Federasyonu (FA) tekliften tamamen habersiz olduklarını açıklarken, FIFA eski Başkanı Sepp Blatter de Reuters'a yaptığı değerlendirmede "Futbol hiçbir bireye veya kuruma ait değildir, halka aittir. FIFA kar odaklı bir şirket yapısına dönüştürülürse ruhunu kaybeder" diyerek kendi döneminde böyle bir adımı asla düşünmeyeceğini belirtti.

Krizin tırmanması üzerine FIFA içinde de istifalar ve çatlaklar meydana geldi. Kıdemli danışman Carlos Cordeiro projenin "futbol için kötü bir anlaşma" olduğunu belirterek istifa etti.

FIFA Operasyon Direktörü Kevin Lamour ise personelin Infantino tarafından kandırıldığını iddia ederek projeyi "tek bir kişinin projesi" olarak tanımladı.

Infantino'nun yatırımcı grubu liderliği için ABD Başkanı Donald Trump ile yakın aile bağları bulunan Joshua Kushner'ın kurduğu Thrive Capital şirketini seçtiği ortaya çıktı.

Infantino'nun Trump ile olan yakın ilişkisi, geçen yıl Aralık ayında FIFA'nın Trump'a Barış Ödülü vermesi ve Dünya Kupası sırasında kırmızı kart gören ABD'li oyuncu Folarin Balogun'un cezasının kaldırılması sürecindeki müdahaleler nedeniyle eleştiri topluyordu.

Donald Trump ise cuma günü yaptığı açıklamada hisse satışı teklifi hakkında Infantino ile görüşmediğini söyledi.

Spor pazarlama analisti Bob Dorfman ve spor ekonomisti Victor Matheson, Infantino'nun mali açıdan başarılı geçen Dünya Kupası'nın ardından iki hafta içinde konumunu büyük ölçüde kaybettiğini ve siyasi bir hayatta kalma mücadelesi verdiğini belirtti.

Sepp Blatter'in ardından 2016'da göreve gelen ve iki kez rakipsiz seçilen Infantino'nun, Mart 2027-2031 dönemi için yeniden seçilmesi daha önce kesin görülürken, mevcut kriz nedeniyle kongre öncesinde rakiplerle karşılaşmasının kaçınılmaz olduğu ifade ediliyor.